Franchise; meer dan gemiddeld verstandige ondernemers?

Is een franchisenemer wel een échte ondernemer? Die vraag wordt mij regelmatig gesteld. De ondertoon is dan vaak dat je als franchisenemer eigenlijk geen echte ondernemer bent want dan was je wel helemaal zelfstandig begonnen. Dat is natuurlijk aperte onzin. Sterker nog, je kunt je afvragen of die ondernemers die succesvol een franchisevestiging exploiteren of dat die niet veel verstandiger ondernemen dan ondernemers die in hun eentje ?sappelen?.

Zijn er dan helemaal geen verschillen tussen het ondernemen als franchisenemer ten opzichte van een reguliere start? Ja en die zijn best wel groot. De vraag is alleen of die verschillen iets af doen aan het ondernemen.  Om de vraag goed te beantwoorden is een uniforme definitie van ondernemen van belang. Belangrijkste element van ondernemen is het apect ?voor eigen rekening en riscio?. Als u franchisenemer wordt geldt daar precies hetzelfde. De franchisegever neemt geen risico?s over. Een goede formule kan deze wel verkleinen. U doet het voor eigen rekening. Dat u de formule een vergoeding geeft voor de ondersteuning of voor het recht het merk te mogen voeren veranderd niets aan het feit dat het overgrote deel van de inkomsten voor u zijn.

Ondernemen gaat over (meer) vrijheid en het eigen lot in handen nemen.  Een franchisenemer kiest er bewust voor om zich te voegen in een formule. Dit conceptdenken is niet uniek voor franchisenemers. Veel ondernemers kiezen daar ook voor als zij zelf een winkel, restaurant of consultancy beginnen. Ook dan begrenst hij zich door een branche of richting te kiezen. Schoenen verkopen in een restaurant is niet handig en een ICT consultant die plotsklaps aangeeft ook heel goed te zijn in training krijgt daar ook niet eenvoudig de handen voor op elkaar.

Vrijheid is mijnsinziens ook een overschat begrip. Niemand kan zomaar zijn openingstijden bepalen, een medewerker ontslaan is ook onderheving aan flink wat regelgeving om nog maar te zwijgen van hygi?ne en veiligheidswetgeving. In een goede formule stoppen franchisenemers hun energie in het toepassen van de formule. Zij gebruiken hun energie en creativiteit om en optimaal rendement te halen uit de formule. De vraag is niet hoeveel vrijheid heb ik, maar wat heb ik nodig om succesvol te zijn.

Een veel gehoorde opmerking is; ?Ik heb onvoldoende ruimte binnen de formule?. Mijnsinzien kun je voldoende creativiteit kwijt in het expoiteren van de formule. In de meest gangbare definitie van marketing is sprake van vijf ?P?s;. Product, Plaats, Prijs, Promotie en Personeel, Stel je hebt een franchise met 100 man personeel. Iedere ondernemers zal je vertellen dat daar onwaarschijnlijk veel energie in gaat zitten. Het voortdurend motiveren, organiseren, trainen en aansturen van alle medewerkers vraagt veel, héél veel creativiteit. Volgens mij moet je dan blij zijn dat je ook niet nog eens een inkoop moet regelen of een prijbeleid moet neerzetten. Als je nog steeds energie over hebt, dan zou je een tweede vestiging kunnen beginnen of als je écht gefrustreerd raakt omdat je creativiteit geen uitweg kan vinden, doe dan, in je vrije tijd, iets met ?kurk?

Als franchisenemer heb je te maken met een netwerk. Dat netwerk helpt je met meer kennis en ervaring. Als het goed is geregeld worden ervaringen gedeeld en zijn franchisenemers actief in het delen van Best Practices. Wat normaal concurrenten zijn, zijn nu een bron van informatie en zelfs van inspiratie. Het onderdeel van een (succes)formule schept inderdaad verplichtingen. Omwille van de eenduidigheid naar de klant is een goede toepassing van de formule van belang. Dat belang is echter ?w belang. En dat laatste is misschien wel de verklaring van het succes van franchise. Uiteindelijk is het succes van de franchise jouw succes en andersom. De mate waarin jij er in slaagt jouw omgeving, de en de formule, voor jou productief te krijgen maken is een ondernemersvaardgheid. Daar zit het grootste verschil met een ?gewone? ondernemer. Die hoeft daar niet over na te denken. Dat is dus niet meer of minder maar vooral anders.

 Paul van Wageningen is Partner bij FDB en al ruim 30 jaar actief in franchise. Hij en de partners van FDB hebben zich gespecialiseerd het ondersteunen van franchisegevers bij hun groei (http://nl.linkedin.com/in/paulvanwageningen).